Home > bầu cử Úc, Nước Úc, Xã hội > Bầu cử Úc 2/7/2016

Bầu cử Úc 2/7/2016

Ngày 2/7 này, toàn dân Úc sẽ lại nô nức đi bầu chọn ra các dân biểu mới và (có thể cả) thủ tướng mới. Úc có nhiều đảng phái chính trị nhưng trên thực tế quyền lập chính phủ chỉ là tranh giành giữa Đảng Lao Động Úc (ALP – Australian Labor Party) theo đường lối trung tả và liên minh (coalition) 2 đảng Tự Do (Liberal – Lib) và Quốc Gia (The Nationals) theo đường lối trung hữu.

Theo luật, cử tri Úc không bỏ phiếu trực tiếp bầu thủ tướng mà họ bỏ phiếu chọn dân biểu/hạ nghị sĩ (MP – Member of Parliament) đại diện cho khu vực bầu cử của mình. Đảng nào có nhiều MP đắc cử hơn, người đứng đầu đảng đó sẽ lên làm thủ tướng. Trường hợp liên minh Liberal – The Nationals thắng thì người của Liberal sẽ làm thủ tướng, người của The Nationals làm phó TT.

Đương kim thủ tướng của đảng Tự Do Malcolm Turnbull năm nay vẫn lãnh đạo đảng và liên minh trong cuộc bầu cử này. Ông Turnbull vừa nắm chức thủ tướng tháng 9 năm 2015 sau một cuộc “đảo chính” nội bộ đảng, lật đổ thủ tướng lúc bấy giờ là ông Tony Abbott. Ông sinh năm 1954, có bằng Luật của ĐH Sydney, Luật Dân sự Đại Học Oxford. Ông là một thương gia thành đạt đồng thời là nhà đầu tư rất thành công; từng hành nghề báo, nghề luật và kinh qua vị trí lãnh đạo nhiều công ty tài chính lớn. Năm 1994, ông bỏ ra 500 nghìn AUD mua cổ phiếu công ty Internet Ozmail và bán chỗ cổ phiếu này thu về 57 triệu AUD chỉ vài tháng trước cơn khủng hoảng “dot com” năm 1999. Hiện tại ông sở hữu nhiều bất động sản và tài sản khác có tổng trị giá ước tính hơn 200 triệu AUD. Ông Turnbull từng là người đứng đầu phong trào vận động để Úc từ bỏ liên hệ với Hoàng gia Anh, thành một nước cộng hòa (Australian Republican Movement – ARM).

Thời ông John Howard làm thủ tướng, Turnbull là Bộ trưởng Môi trường. John Howard thua Kevin Rudd trong cuộc bầu cử năm 2007 và đảng Tự Do trở thành đối lập. Năm 2008, Turnbull thắng trong cuộc bỏ phiếu trong ban lãnh đạo đảng và trở thành người đứng đầu đảng đối lập. Năm 2009 ông Tony Abbott (Bộ trưởng Y tế dưới thời John Howard) lại dùng chiêu bỏ phiếu nội bộ lật đổ Malcolm Turnbull khỏi chân lãnh đạo đảng. Abbott dẫn dắt đảng Tự Do (liên minh với Quốc Gia) thua bà Julliard của Lao Động năm 2010 và thắng Kevin Rudd (cũng của LĐ) năm 2013 trở thành thủ tướng thứ 28 của Úc. Malcolm Turnbull giữ chân Bộ trưởng Truyền thông trong chính phủ Abbott. Tháng 9 năm 2015, uy tín Tony Abbott đi xuống, Malcolm Turnbull đứng ra thách thức Tony Abbott và thắng 10 phiếu trong cuộc bỏ phiếu, trở thành thủ tướng thứ 29, trả được mối thù xưa.

Ông Turnbull có tên trong vụ tài liệu Panama. Người phát ngôn của ông giải thích năm 1993, ông tham gia ban giám đốc một công ty có công ty con được công ty luật Mossack Fonseca (công ty làm lộ tài liệu) giúp làm thủ tục thành lập chứ bản thân ông không làm gì sai trái.

Lãnh đạo đảng Lao Động đối lập, ông Bill Shorten, không đến nỗi từ bụi rậm chui ra nhưng thông tin về ông ít hơn vì bề dày hoạt động của ông không bằng đối thủ. Ông Shorten sinh năm 1964. Ông học Luật, ĐH Monash (Úc) và có bằng MBA, ĐH Melbourne. Tham gia hoạt động sinh viên và công đoàn từ rất sớm (Lao Động vốn là đảng chính trị của nghiệp đoàn), năm 1998 ông đã được bầu làm Bí thư đảng Lao Động bang Victoria. Từ năm 2005 đến 2008, ông Bill Shorten là Chủ tịch đảng Lao Động bang Victoria. Năm 2007 (năm Kevin Rudd thắng John Howard), ông bắt đầu sân chơi quốc gia khi trúng cử chân dân biểu (hạ nghị sĩ) vùng Maribyrnong, bang Victoria (giữ đến bây giờ). Trong chính phủ của ông Kevin Rudd và sau đó là bà Julia Gillard, ông làm Trợ lý Bộ trưởng Ngân khố kiêm Bộ trưởng phụ trách các dịch vụ tài chính và hưu bổng rồi được cất nhắc lên Bộ trưởng Lao đông và Việc làm. Năm 2013, thủ tướng Kevin Rudd thua cử Tony Abbott và từ chức lãnh đạo đảng. Bill Shorten đứng ra tranh chức lãnh đạo với phó đảng lúc bấy giờ là Anthony Albanese, giành được tổng số 52.02% phiếu chung cuộc và trở thành người đứng đầu đảng Lao Động, đảng đối lập của Úc.

Bill Shorten cưới người vợ thứ 2 (và hiện tại) năm 2009. Vợ ông là con gái bà Quentin Bryce, Tổng toàn quyền Úc (General Governor of Australia) tại thời điểm. Nhiều người xì xào về mối liên quan giữa hôn nhân và con đường thăng tiến của Shorten còn ông thì lên báo tuyên bố gia đình là chuyện riêng tư, không ai có quyền bàn tán nọ kia.

Công việc chủ yếu của lãnh đạo phe đối lập (opposition leader) là … (dĩ nhiên) phản đối (oppose) . Chính phủ có bất kỳ phát ngôn hay hành động gì thì lãnh đạo và các bộ trưởng đối lập (chính phủ có bộ gì thì phe đối lập có bộ trưởng đối lập tương ứng để phản bác) mở miệng ra chê bai cái đã, lý lẽ tính sau. Ngoài kinh tế, các vấn đề quan tâm là nhà cửa, nhập cư, việc làm, môi trường, giáo dục, phúc lợi xã hội, y tế và hôn nhân đồng tính…. Năm ngoái, lời hứa nhận 10 nghìn người tỵ nạn Syria góp phần nhấn chìn sự nghiệp ông Tony Abbott. Năm nay Lao Động đối lập dọa nếu thắng sẽ thay đổi chính sách thuế để kìm hãm thị trường nhà đất, tạo điều kiện để nhiều người hơn có điều kiện mua nhà thì ngay lập tức chính phủ đưa ra nhận xét chính sách này sẽ làm sập và lụn bại thị trường bất động sản…Úc cũng lâm vào thế tiến thoái lưỡng nan giữa Mỹ (đồng minh lâu năm) và Trung Quốc (bạn hàng lớn nhất). Các đời thủ tướng gần đây đều dùng con bài chửi TQ để câu phiếu (giống Việt Nam) nhưng sau đấy đều bị phát hiện có hành động “ve vãn” TQ (cũng giống Việt Nam😀 ). Mỹ đánh giá cao các ủng hộ của Úc trên trường quốc tế nên thường “bỏ qua” các màn đi đêm của Úc.

Phe nọ chê phe kia nhưng các chính sách không quá khác nhau. Chính phủ nào thì cũng phải đối đầu với nguy cơ khủng hoảng kinh tế toàn cầu đang treo lơ lửng mấy năm nay. Dân Úc có truyền thống lạc quan, tự sướng và hay tự gọi nước mình là “Luck Country” (đất nước may mắn). Khi số đông có phản ứng tiêu cực với người tị nạn, ngoài lo ngại tác động xấu những người này mang lại, dường như dân Úc đã có vẻ kém lạc quan hơn trước.

Một nhiệm kỳ thủ tướng của Úc (nếu may mắn không bị người cùng đảng lật đổ) chỉ có 3 năm nên chính sách của Úc thiên về ăn xổi, ít mang tính dài hơi. Mạng Internet quốc gia NBN (National Broadband Network) được coi là dự án hạ tầng lớn nhất lịch sử Úc (hơn 40 tỷ $) bắt đầu năm 2009 dưới thời thủ tướng Lao Động Kevin Rudd và khi ông Rudd thua cử năm 2013, dự án bị cắt gọt sửa đổi rất nhiều. Chính phủ hiện tại nói dự án của ông Rudd là viển vông và họ đã cứu NBN trong khi đảng Lao Động đối lập lại vin vào đấy chê bai đả phá rằng chưa làm xong mà công nghệ đã lạc hậu…

Nhiều chuyên gia nhận định chính sách về nhà đất tạo ra khác biệt lớn nhất giữa 2 đảng. Tại thời điểm 24 giờ trước giờ bỏ phiếu, tỷ lệ nhà cái Sportbets.com.au đặt cho cửa Malcolm Turnbull (Tự do) là 1 ăn 1.08 và Bill Shorten (Lao Động) là 1 ăn 8 còn nhà cái Ladbrokes.com.au có tỷ lệ tương ứng là 1 ăn 1.10 và 1 ăn 7. Dường như dân Úc vẫn muốn dùng nhà đất để làm giàu hơn là có nhà để ở.

Xem thêm về bầu cử Úc

“Ngày hội toàn dân” ở xứ chuột túi

Welcome back, Kevin

Ngày mai Úc sẽ có Thủ tướng mới ?

Bầu cử bang New South Wales: bầu cử kiểu Úc

 

  1. VanAnh
    01/07/2016 at 6:14 pm

    Xôi Thit cứ như người của CP Úc ấy, biết từng chân tơ kẽ tóc, ngày mai ” sáng suốt lựa chọn” nhé🙂

    Liked by 1 person

  2. Nguyen Thanh Binh
    01/07/2016 at 7:20 pm

    “Một nhiệm kỳ thủ tướng của Úc (nếu may mắn không bị người cùng đảng lật đổ) chỉ có 3 năm nên chính sách của Úc thiên về ăn xổi, ít mang tính dài hơi.” —thế dell nào mà nó vẫn giầu thế nhỉ ?

    Liked by 1 person

  1. No trackbacks yet.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: