Home > bầu cử Úc, Nước Úc, Xã hội > “Ngày hội toàn dân” ở xứ chuột túi

“Ngày hội toàn dân” ở xứ chuột túi

Là một người sinh ra và trưởng thành dưới chế độ XHCN đầy ưu việt, thú thật tôi không có thói quen tin tưởng vào tác dụng của lá phiếu bầu cử. Dạo còn ở trong nước, hình như tôi cũng đi bầu 2 lần. Những lần còn lại mình nằm nhà ngủ gần trưa dậy thì biết người nhà đã bỏ phiếu hộ rồi.

Sang xứ Úc này, ban đầu tôi vẫn mang theo thói quen không coi trọng lá phiếu như thế. Nhiều lần chứng kiến các ứng cử viên tranh luận, thậm chí đả phá, công kích nhau kịch liệt trên các phương tiện thông tin đại chúng; tôi đã thay đổi cách nhìn của mình và quan tâm đến các kỳ vận động tranh cử hơn.

Hôm nay (7/9/2013), nước Úc có tổng tuyển cử toàn liên bang. Người dân sẽ bầu ra chính phủ lãnh đạo mình trong 3 năm tới. Nhiệm kỳ của Úc khá ngắn, chỉ 3 năm nên có cảm giác vừa bầu xong mọi người đã tính đến bầu lần sau. Nhiều dự án, chính sách thay đỏi dài hơi chưa kịp bắt đầu hay vừa mới khởi công đã bị hủy vì không nằm trong đường lối phát triển của chính phủ mới.

Bầu cử ở Úc là bắt buộc. Ai không có lý do chính đáng (ốm đau sầu não…) sẽ bị phạt tiền (hình như là AUD 65, không rõ giờ lạm phát thành bao nhiêu)

Lần này nước Úc bầu lại toàn bộ 150 ghế của Hạ Viện và 40 trong tổng số 76 ghế của Thượng Viện. Các Đảng phái chính trị và 1 số cá nhân không đảng nào đều ra sức tuyên truyền, vận động cuộc đua vào cả 2 viện nhưng theo luật, phe nào chiếm được quá bán số ghế ở Hạ Viện (76) thì phe đó được quyền lập Chính phủ và thủ lĩnh phe này sẽ là Thủ tướng. Cuộc dua vào Thuộng Viện do vậy diễn ra im ắng hơn, ít người để ý hơn.

Úc có vô số đảng chính trị nhưng trên thực tế, Chính phủ là cuộc tranh đấu giữa 2 chính Đảng, chính xác hơn là 1 Đảng và 1 liên minh 2 Đảng. Đảng chính trị lớn nhất nước Úc là Đảng của thủ tướng đương nhiệm Kevin Rudd, đảng Lao Động (Australian Labor Party – ALP). ALP xuất thân là đảng phái của các nghiệp đoàn lao động (Workers’ Union) nên được coi là đại diện của tầng lớp bình dân và có tư tưởng cấp tiến hơn, theo đường lối trung tả. Liên minh (Coalition) đối trọng lại ALP gồm 2 Đảng. Đảng Tự do (Liberal Party of Australia-LPA), theo đường lối trung hữu, vốn của những người theo chủ nghĩa quốc gia. Tên là Tự do nhưng đảng này được coi là theo trường phái bảo thủ. Đối tác của ALP trong liên minh là Đảng Quốc Gia (Nationals Party), cũng trung hữu, tiền thân là Đảng Nông Thôn (Australian Country Party), chắc sau thấy Nông Thôn nghe quê quá nên đổi thành Quốc Gia cho nó oai. Đảng này mạnh ở những vùng sâu vùng xa (nông thôn mà). Một chọi một thì QG hay TD cũng khó là đối thủ của LĐ, có mà đối lập mãi nên họ lập thành liên minh, thậm chí ở bang Queensland (QLD), 2 đảng này đã sáp nhập luôn, gọi là Đảng QG TD bang QLD (Liberal National Party of Queensland) . Lãnh đạo liên minh là người đứng đầu TD và nếu liên minh thắng, giành quyền lập chính phủ thì người đứng đầu TD sẽ là Thủ Tướng, người đứng đầu QG sẽ là Phó TT. Lần này, người đứng đầu liên minh đối lập là ông Tony Abbot.

Mỗi kỳ bầu cử là lại có 1 vài đảng nhỏ được thành lập, tham gia cho xôm trò. Bầu cử lần trước, Úc có thêm đảng Sex (Australian Sex Party) của Fiona Patten, người đứng đầu hiệp hội các công ty bán đồ chơi chăn gối còn lần này Úc có Đảng Palmer Đoàn Kết (Palmer United Party-PUP) của tỷ phú khai khoáng Clive Palmer .

Nhiệm kỳ này ALP cầm quyền cũng có nhiều tai tiếng (xin xem thêm bài về cuộc tái xuất giang hồ của Kevin Rudd ) nên dân chúng có vẻ đã chán ALP. Tuần trước, mới từ Việt Nam về, tôi quay lại quan sát chính trường. Định vác tiền ra đặt vài quả cho máu nhưng mở trang cá cược quen thuộc sportsbet.com.au đọc thì có thông báo ngày 29/8/2013 “Xin lỗi Sky News và ABC (ABC là hãng thông tấn của Úc tương đương TTX + VTV + VOV của Việt Nam), Sportsbet xin được tuyên bố Tony Abbot là người thắng cuộc …” và Sportsbet tuyên bố trả tiền ngay cho những người đã đặt cửa Tony, trước ngày bầu cử cả tuần.Sportsbet vẫn nhận đặt nhưng tỷ lệ là Kevin Rudd 1 ăn 13 và Tony Abbot 1 ăn 1.02. Các hãng tin có cách thăm dò của mình và các nhà cái cũng vậy. Thăm dò của các hãng tin không làm thiệt ai, cùng lắm chỉ làm vài người phấn khích hay trầm cảm trong giây lát còn công việc nhà cái thì ảnh hưởng trực tiếp tới tiền nong nên họ làm cực kỳ cẩn thận và họ đựa ra các thông báo cũng hết sực thận trọng. 1 ăn 1.02 thì chẳng bõ, muốn đánh bạc chỉ còn cách đặt cửa vào chân dân biểu từng khu vực, quá rủi ro nên tôi bỏ, quyết làm người nghiêm túc.

Mỗi khu vực bầu cử ở Úc chỉ bầu ra 1 đại diện cho khu vực tại Hạ Viện. Tùy khu vực, các đảng phái mà ững cử viên có thể có nhiều. Khi bầu, người ta không chỉ chọn một người duy nhất mà mình ủng hộ mà đánh số ưu tiên cho từng người một. Người mình ủng hộ nhất đánh số 1, ủng hộ nhì số 2 và dần dần đến hết tên người trong danh sách. Khi kiểm phiếu, người ta đếm từng số ưu tiên của từng người một. Người ít phiếu ưu tiên (số 1) nhất bị loại đầu tiên, phiếu được chuyển cho những người có ưu tiên số 2 trong danh sách phiếu đã bầu cho người bị loại. Cứ làm thế cho đến khi chỉ còn 2 người và người nào nhiều phiếu hơn là người thắng ghế tại khu vực này. Do vậy người được nhiều lựa chọn số 1 nhất rốt cuộc chưa chắc đã là người thắng ở vùng bầu cử đấy. Ai thấy khó hiểu thì xin cứ bỏ qua, tôi viết mà cũng không hiểu lắm🙂

Sáng 7/9, tôi hớn hở đi bầu. Cạnh nhà cũng có địa điểm bỏ phiếu 91 trường tiểu học) nhưng tôi vẫn cứ thích lên tòa thị chính (town hall). 9h sáng, mọi người xếp hàng dài ngoằng. Chắc họ muốn bỏ phiếu cho xong để thứ 7 còn làm việc khác. Bên ngoài địa điểm bỏ phiếu là đông đảo những người “ủng hộ viên” các đảng, đến giúi vào tay cử tri tờ hướng dẫn bầu cho đảng mình. Thấy đông quá, tôi truồn đi mấy việc khác, nhưng giữa trưa quay lại thì hàng vẫn dài (mặc dù không bằng lúc sáng). Định bỏ phiếu cho hoành nhưng ngán cảnh xếp hàng nên tôi lại về trường tiểu học gần nhà bỏ phiếu cho vắng.

5h chiều, các kênh truyền hình bắt đầu tường thuật và bình luận kết quả kiểm phiếu.

6h chiều: các địa điểm bỏ phiếu đóng cửa, người ta bắt đầu đếm

Không ngoài dự đoán, năm nay kém quyết liệt vì ALP thua dễ quá. Khoảng 9h, phiếu vẫn chưa kiểm xong nhưng Liên Minh đã được 78 ghế (quá con số 76 cần thiết). Kevin Rudd lên đọc diễn văn chấp nhận thua cuộc từ chức lãnh đạo ALP và kêu gọi đổi mới. Lần cuối nói có nhiều người để ý, ông này nói dài thế không biết, hơn 30 phút. Đoạn cuối các đài nó cũng bỏ, không phát nữa. Sau đấy Tony Abbot đọc diễn văn thắng trận, cảm ơn loạn xạ, hô hào 1 nước Úc đoàn kết, dân chủ.

Tôi bật phim chưởng lên xem trước khi đi ngủ.

Sydney 7-8/9/2013

Tờ hướng dẫn bỏ phiếu cho Đảng Tự Do (LPA)

Tờ hướng dẫn bỏ phiếu cho Đảng Tự Do (LPA)

Hãy bầu cho Loke

Hãy bầu cho Gary Loke, đảng PUP

Qui định dán ở phòng bầu cử

Qui định dán ở phòng bầu cử

đi bầu bằng xe đạp nhưng không bầu cho đảng Xanh

Đi bầu bằng xe đạp nhưng không bầu cho đảng Xanh

Xếp hàng bỏ phiếu ở tòa thị chính

Xếp hàng bỏ phiếu ở tòa thị chính

Tony Abbot (thủ tướng mới của Úc) cách đây 3 năm đã tham gia giải Marathon kết hợp (bơi 3.8 km, đạp xe 170 km, chạy 42 km), còn gọi là trilathlon và về đích sau 14 tiếng. Ảnh: Internet

Tony Abbot (thủ tướng mới của Úc) cách đây 3 năm đã tham gia giải Marathon kết hợp (bơi 3.8 km, đạp xe 170 km, chạy 42 km), còn gọi là trilathlon và về đích sau 14 tiếng. Ảnh: Internet

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: