Home > CNTT, Xã hội > Cha đẻ của Ngôn ngữ lập trình C và Hệ điều hành Unix

Cha đẻ của Ngôn ngữ lập trình C và Hệ điều hành Unix

Dennis Richie qua đời hôm 12 tháng 10 năm 2011, tại Berkeley Height, bang New Jersey, thọ 70 tuổi. Liên tiếp trong vòng mấy tuần, giới công nghệ mất đi 2 cây đại thụ: trước là Steve Jobs và giờ là Dennis Richie.

Steve là người của công chúng, là một thiên tài trong việc thương mại hóa các ý tưởng, các phát minh; đưa chúng vào cuộc sống hàng ngày. Dennis Richie là người của khoa hoa học và công nghệ, người tạo ra nền móng cho các nền tảng công nghệ mà ta đang dùng trong các sản phẩm, các dịch vụ IT ngày nay.

Không mấy người làm/học về IT lại không nghe nhắc đến Dennis Ritchie. Ông là tác giả của ngôn ngữ lập trình C, ngôn ngữ lập trình đa năng được sử dụng phổ biến nhất một thời và có ảnh hưởng lớn đến các ngôn ngữ lập trình hiện tại.

Dennis tham gia tích cực vào quá trình phát triển của Multic, một trong nhừng hệ điều hành máy tính chia sẻ thời gian (time-sharing) đầu tiên. Năm 1969, ông cùng Ken Thompson và một số nhà khoa học khác của Bell Labs (cơ sở nghiên cứu của AT&T) thiết kế và phát triển hệ điều hành Unix dùng ngôn ngữ C mà ông vừa thiết kế và cài đặt trước đó. Cùng với sự ra đời của Unix và ngôn ngữ C, Dennis là 1 trong những người đầu tiên hiện thực hóa ý tưởng viết hệ điều hành (HĐH, operating system – OS) cho máy tính dùng ngôn ngữ lập trình bậc cao (high level programming language). Trước đấy, HĐH được viết bằng hợp ngữ (assembler) hoặc ở mức độ thấp hơn là ngôn ngữ máy (machine codes).

Với tính mở và cấu trúc phân lớp, Unix có ảnh hưởng lớn tới hầu hết các hệ điều hành máy tính. UNIX cũng góp phần quan trọng trong việc liên lạc giữa các máy tính và dần đến mạng máy tính với đỉnh cao là mạng Internet ngày nay. Unix trở thành 1 chuẩn và có nhiều HĐH dạng Unix (Unix-like) ra đời. Cùng với sự phát triển như vũ bão của công nghệ cũng nhiều lý do thương mại, nhiều bản Unix không còn được sủ dụng nhưng hiện tại các bản Unix được nhắc đến nhiều nhất có lẽ là Linux với vô số các biến thể (distro). Android, HĐH đình đám trên điện thoại thời gian gần đây cũng là 1 bản Linux. Quay sang vương quốc Quả táo của bác Jobs vừa qua đời, HĐH Mac OS X chạy trên các dòng máy tính của Apple hiện tại cũng có nguồn gốc từ NEXTStep, 1 phiên bản của Unix. Hệ điều hành iOS chạy trên các thiết bị cầm tay của Apple thật ra cũng là 1 bản Unix dựa vào NEXTStep và BSD (tên của một bản Unix khác). Đấy là ta chưa kể các bản Unix chuyên dụng chạy trên các máy siêu tính và sô số các bản Unix/Linux thương mại khác chạy trên các web server trên Internet.

Ban đầu, Dennis Ritchie thiết kế ra ngôn ngữ C như là một ngôn ngữ viết các chương trình hệ thống và ông cùng các đồng nghiệp dùng ngay nó viết HĐH Unix. Dần dần, cũng cú pháp sáng sủa, mã chương trình khi dịch xong chạy nhanh, kích thước gọn cộng với khả năng can thiệp sâu vào HĐH và sâu nữa là phần cứng máy; C trở thành ngôn ngữ thích hợp cho phát triển đủ mọi loại ứng dụng. C là ngôn ngữ lập trình phổ biến nhất thập niên 70s và 80s. Giữa những năm 80s, Bjarne Stroustrup (cũng là người của Bell Labs) đưa các ý tưởng lập trình hướng đối tượng (object-oriented programming -OOP) vào C dẫn đến sự ra đời của ngôn ngữ lập trình C++. Những năm 90s là những năm bùng nổ của C++ nhưng C vẫn được sử dụng phổ biến. Năm 1995, James Gosling của Sun Microsystems dựa vào C++ đưa ra ngôn ngữ/nền tảng Java với ý tưởng chương trình chỉ cần viết 1 lần có thể chạy trên các loại hệ điều hành khác nhau. Windows của Microsoft bị đe dọa bởi ý tưởng này và năm 2002, Microsoft trình làng nền tảng .NET (có nhiều ý tưởng lấy từ Java) với các ngôn ngữ C# (với cú pháp mượn từ C++, Java và C), VB.net…..

Cạnh tranh tạo ra động lực phát triển nhưng tất cả đều bám vào 1 gốc chung. Ta có thể thấy dấu ấn của ngôn ngữ lập trình C, hệ điều hành Unix, của Dennis Richie trong suốt quá trình quá trình phát triển công nghệ thông tin tới ngày nay.

Bell Labs tách khỏi AT&T cuối những năm 90 và mang tên mới Lucent Technologies. Dennis Richie lãnh đạo Trung tâm nghiên cứ phần mềm hệ thông của Lucent Technologies (Lucent Technologies System Software Research Department) cho đến khi ông về hưu năm 2007.

Cuối đời Dennis Riche sống một mình . Ông mắc bệnh tim và ung thư tuyến tiền liệt. Ông mất ngày 12 tháng 10 năm 2011. Với những đóng góp của mình, Dennis Ritchie đã được tặng thưởng giải thưởng Turing, giải thưởng cao quí nhất cho những người làm máy tính. Ông cũng được Huy chương Quốc gia về Công nghệ (National Medal of Technology) của chính phủ Mỹ, Giải thưởng của chính phủ Nhật bản về Thông tin và Truyền thông (Japan Prize for Information and Communications) cùng nhiều giải thưởng danh giá khác.

Xin thắp một nén hương tưởng nhớ Dennis Ritchie. Chúng tôi, những người làm Công nghê thông tin, sẽ không quên ông.

Sydney 15/10/2011.

Entry có dùng một số thông tin trên Wikipedia và Internet.

Xin nói thêm 1 chút về bản thân. Tôi kiếm được tiền nhờ viết phần mềm lần đầu năm 1993, khi là sinh viên năm thứ 2. Đấy là 1 chương trình nhỏ viết bằng C và dịch bằng Turbo C 2.0 cho DOS. Toàn bộ hợp đồng trị giá 5 triệu VNĐ, sau khi thuê dấu (6%) và lại quả thì cũng còn hơn 3 triệu. Số tiền này giành dụm để sau mua cái xe Honda Win 100 đi cưa gái. Sau đi làm cũng dùng chủ yếu C và C++. Năm 2000 tôi sang Mỹ làm (H1B) cũng chủ yếu là do mình làm bài test C điểm quá cao. Tôi nghĩ mình là 1 trong những người đầu tiên ở Việt Nam có chứng chỉ của Sun về Java (Sun Certifed Java Progrmmer) và có lẽ là người đầu tiên ở Việt Nam thi và đỗ Sun Certified Web Component Developer (thi ngay sau khi Sun giới thiệu chứng chỉ này chỉ hơn 1 tuần). Cũng chẳng phải cái gì ghê gớm nhưng mấy thứ này cũng giúp khá nhiều trong quá trình tìm việc, xứ ta cũng như xứ người. Biết tin Dennie Richie mất hơi muộn, xin viết mấy câu để tri ân ông.

Categories: CNTT, Xã hội
  1. 17/10/2011 at 11:10 am

    Bài của ông Xôi Thịt được đăng trên Tiền Phong (báo giấy – nghiêm túc) và online.

    http://www.tienphong.vn/Khoa-Giao/Cong-Nghe/555260/The-gioi-mat-them-mot-thien-tai-ve-CNTT-tpp.html

    Báo TP gói xôi tuyệt lắm🙂

    Chúc mừng….

    Like

    • Duc
      18/10/2011 at 12:09 am

      E hèm, ăn xôi nóng ruột.

      Like

      • chuoiguw
        26/12/2011 at 1:05 am

        Bác Xôi giỏi phết .

        Like

  1. 18/10/2011 at 11:00 am
  2. 15/10/2014 at 7:15 am
  3. 21/10/2014 at 6:04 am

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s

%d bloggers like this: